การดูแลสนามหญ้าภายในสวน

สนามหญ้าภายในสวนที่มีการดูแลรักษา

สนามหญ้าภายในสวน เป็นสวนประกอบที่สำคัญของการจัดสวน และช่วยทำให้สวนสวยงาม และยังช่วยเพิ่มเสน่ห์ ให้กับตัวบ้าน สนามหญ้าถ้ามีการดูแลที่ดีแล้วนอกจากจะทำให้สวนมองดูสวยงามแล้วยังมีประโยชน์ในการใช้สอยอีกมากมายหลายประการ เช่น เป็นที่รองรับแขกที่มาเยี่ยมเยียน เป็นที่ผักผ่อนหย่อนใจยามว่างจาก การทำงานประจำวัน เป็นที่วิ่งเล่นออกกำลังกายของเด็กๆ และสัตว์เลี้ยง หรือเป็นที่นั่งรับระทานอาหารในวันหยุดสำหรับทุกคนในครอบครัว และที่สำคัญก็คือ สนามหญ้ายังช่วยลดปัญหาเรื่องเสียง สะท้อน และช่วยลดการฟุ้งกระจายของฝุ่นละอองต่างๆจากภายนอกบ้าน ดังนั้นการดูแลสนามหญ้าภายในสวน จึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ไม่ควรปล่อยปะละเลย

การดูแลสนามหญ้าโดยการใสปุ๋ยจะทำให้หญ้ามองดูเขียว

โดยเรามีวิธีการดูแลรักษาสนามหญ้า ง่ายๆ ดังนี้ ก็คือควรมีการใสปุ๋ยสนามหญ้าอย่างน้อยควรใสปุ๋ยเดือนละครั้ง และภายหลังจากการใสปุ๋ยให้กับสนามหญ้าควรลดน้ำทันที เพื่อชะล้างสารเคมีที่ตกอยู่ตามใบหญ้า ให้ไหลลงดิน

การดูแลสนามหญ้าโดยการตัดหญ้าจะทำให้สวนมองดูสวยงาม

การตัดหญ้าก็เป็นการดูแลสนามหญ้าที่จำเป็นเช่นกัน ควรจะตัดทุก 2 สัปดาห์ และควรตัดขณะที่หญ้าแห้งเพราะจะตัดได้ง่ายกว่า ควรตัดหญ้าออกประมาณครึ่งหนึ่งของความสูง แตุ่ถ้าให้หญ้าขึ้นหนาแน่น ก็ตัดให้หญ้าให้ต่ำลงไปอีก เพือที่หญ้าจะได้แตกใบออกมาหนา

การดูแลสนามหญ้าโดยการรดน้ำเวลาเหมาะคือตอนเช้า หร้อ เย็น ช่วงที่มีแดดอ่อนๆ

การรดน้ำสำหรับสนามหญ้าเวลาที่สมควรรดคือช่วงเช้าหรือเย็นที่มีแสงแดดอ่อนๆ เพื่อให้หญ้าสังเคราะห์แสงได้อย่างเต็มที่ หากรดน้ำในช่วงที่แสงแดดหมดลง ความชื้นที่สะสมในสนามหญ้าอาจเป็นบ่อเกิดของโรคและแมลงที่เป็นศัตรูกับหญ้า และถ้าเป็นไปได้ควรรดน้ำแบบชะใบเพื่อทำความสะอาดฝุ่นละอองที่เกาะตามผิวใบหญ้า เพื่อให้หญ้าสังเคราะห์แสงได้ดีขึ้น และในช่วงหน้าร้อนควรให้น้ำบ่อยขึ้น ถ้าเราดูแลสนามหญ้าภายในสวน ตามนี้แล้วรับรองได้ว่าสนามหญ้าของคุณจะน่ามอง และเป็นที่ผักผ่อนที่ร่มรื่น สำหรับครอบครัวของคุณ

ลำธารภายในสวน

การสร้างลำธารภายในสวน

การก่อสร้างลำธารภายในสวนจะต้่องคำณวณพื้นที่ของสวนเป็นหลัก โครงสร้างด้วยเช่นกัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพดิน ความกว้างและความลึกด้วย เช่น ลำธารกว้าง 1 เมตร ลึกไม่เกิน 30 เซนติเมตร หากบริเวณที่จะทำลำธารมีพื้นดินแข็งควรทำฐานเทคอนกรีต เสริมตะแกรงเหล็กลงในพื้นที่ ไม่ต้องใช้เสาเข็มก็ได้  แต่ถ้าหากพื้นดินที่จะทำลำธารอ่อน ควรตอกเสาเข็มยาว 1 เมตรต่อ 1 ตารางเมตร เพื่อป้องกันการยุบตัว ของคอนกรีต สำหรับลำธารที่ออกแบบไม่ลึกมาก ควรผูกเหล็กเพื่อเทคอนกรีต ควรจะมีระยะห่างในการผูกเหล็ก ประมาณ 30 เซนติเมตร หากออกแบบลำธารค่อนข้างลึก หรือต้องการให้แข็งแรงมาก ระยะห่างของการผูกเหล็กก็ถี่หน่อย ประมาณ 20 เซนติเมตร การออกแบบความกว้างของลำธารต้องมีลักษณะลดหลันไปตามพื้นที่ของตัวบ้าน เพื่อความสวยงาม

ลักษณะของลำธารที่สร้างยาวไปตามตัวบ้าน

บ้านสร้างติดกับลำธารธรรมชาติ

การสร้างน้ำตกภายในสวน

การสร้างน้ำตกขนาดใหญ่จำเป็นต้องใช้เสาเข็ม

การสร้างน้ำตกที่ประกอบไปด้วยหินซ้อนหลายชั้น อย่างแรกที่ต้องคำณึงถึงคือเรื่องของเสาเข็ม เพราะถ้าน้ำตก ขนาดโหญ่ที่ไม่มีเสาเข็ม อาจพังลงมาได้ ควรที่จะตอกเสาเข็ม เพื่อที่จะได้รองรับน้ำหนักของหินไว้ได้ สำหรับน้ำตกที่มีความสูงไม่เกิน 1 เมตร ควรจะใช้เสาเข็ม ที่มีความยาว 2 เมตร จำนวน 1 ต้น ต่อพื้นที่่ 1 ตารางเมตร แล้วเทรากฐานคอนกรีตเสริมเหล็กรอจนคอนกรีตแห้ง หลังจากนั้นก็ก่อหินบนฐานคอนกรีตได้เลยการวางก้อนหินทำน้ำตกควรเลือกหินที่มีขนาดพอดีกับบริเวณที่จะทำน้ำตกปัจจุบันมีหินเทียมสำหรับทำน้ำตกจะมีน้ำหนักเบากว่าหินจริงค่อนข้างมากจะสะดวกในการสร้างน้ำตก

การใช้แผ่นหินที่เรียบก่อบริเวณทางน้ำไหลของน้ำตกจะทำให้มองดูธรรมชาติมากขึ้น

ถ้าพื้นที่มีขนาดเล็กไม่กว้าง ไม่ควรจะใช้ก้อนหินที่มีขนาดใหญ่ และทางน้ำไหลจากตัวด้านบนของน้ำตก ไหลผ่านหินลงมา ต้องใช้ก่อนหินที่ลักษณะแบนใหญ่ เพื่อที่ว่าน้ำจะได้ไหลออกมาเป็นแผ่นกว้างมองดูสวยงาม

โครงสร้างของน้ำตกขนาดใหญ๋

 หากน้ำตกสูงเกิน 2 เมตรขึ้นควรใช้เสาเข็มยาว 3 เมตรตอกทุกพื้นที่ 0.5x0.5 เมตร และควรทำโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กรองรับหินไว้ภายในเป็นรูปคล้ายขั้นบันได การเรียงหินน้ำตกจะใช้วิธีก่อหินจากฐานขึ้นมาทีละชั้น ใช้ปูนและทรายผสมในอัตราส่วน 1 ต่อ 3 ใสน้ำพอประมาณให้ข้นพอดี ถ้าจะเลี้ยงปลาในบ่อน้ำตก จำเป็นต้องมีระบบกรองน้ำให้กับบ่อ บ่อกรองน้ำต้องทำไว้บริเวณด้านล่างสุดของตัวน้ำตก แล้วใช้ ปั๊มน้ำชนิดจุ่ม ต่อท่อไหลเวียนไปยังด้านบนของตัวน้ำตก

น้ำตกเขามอขนาดเล็กสำเร็จรูปที่ไม่ต้องใช้เสาเข็มเหมาะสำหรับมือให่ม

การก่อภูเขาน้ำตกที่ค่อนข้างใหญ่เป็นเรื่องยากสำหรับผู้ไม่มีประสบการณ์ สำหรับมือใ่หม่ หากอยากลองทำน้ำตก อาจทดลองทำน้ำตกขนาดเล็กก่อน อย่างน้ำตกเขามอ อาจไม่ต้องทำรากฐาน ใช้วิธีก่อบนขอบอ่างสำเร็จรูปที่ฝังดินได้เลย แต่พอนานเข้าอาจมีการทรุดบ้างเล็กน้อยหากพื้นดินอ่อน แต่ก็เป็นวิธีที่สะดวกสำหรับมือให่มในการสร้างน้ำตก

การสร้างน้ำตกโดยใช้หินทรายก่อขึ้นด้านหลังปลูกไม้ยืนต้นคลุม มองดูเป็นธรรมชาติ

ตำแหน่งของบ่อน้ำภายในบ้าน

บ่อน้ำ ควรมีร่มเงาจากต้นไม้ใหญ่ เพื่อลดการเกิดของตะไคร่น้ำ

ตำแหน่งการสร้างบ่อน้ำภายในบ้านควรกำหนดให้อยู่ทางทิศใต้หรือทิศที่มีลมพัดผ่านก่อนเข้าสู่ตัวบ้าน ซึ่งจะช่วยลดอุณภูมิของอากาศก่อนเข้าตัวบ้านได้ ซึ่งอาจจะออกแบบสวนน้ำให้เป็นบ่อปลา น้ำตก หรือบ่อน้ำพุ หากเป็นบ่อน้ำขนาดใหญ่ที่ทำโครงสร้าง ตำแหน่งของบ่อน้ำต้องห่างจากตัวบ้านพอสมควร เพื่อโครงสร้างระหว่างบ่อน้ำกับตัวบ้านจะได้ไม่เบียดกัน นอกจากนี้ตำแหน่งของตัวบ่อน้ำควรให้อยู่ในมุมที่เราสามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน หรือเป็นจุดเด่นของสวนน้ำ และบริเวณที่สร้างบ่อน้ำควรที่จะมีแสงแดดส่องถึงอย่างเพียงพอ เพื่อการเจริญเติบโตของพันธ์ไม้น้ำ และพันธ์ไม้อื่น ๆ

บ่อน้ำพุ ที่ใช้ต้นไม้ใหญ่ในการปกคลุมแสงแดด

โดยเฉพาะหากปลูกไม้น้ำที่ให้ดอก ควรได้รับแสงอย่่างน้อย ครึ่งวัน เพราะต้นไม้น้ำส่วนใหญ่ ชอบแสงแดดจัด แต่ตะไคร่น้ำก็ชอบแสงแดดจัดเช่นกัน ดังนั้นตำแหน่งของบ่อน้ำ ควรจะมีไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ปกคลุมบ่อ หรืออาจวางตำแหน่งของตัวบ่อ ไว้ใกล้กับตัวบ้านเพื่อไม่ให้แสงแดดส่องลงบ่อน้ำมากเกินไป ไม่เช่นนัี้้นเราต้องค่อยมาทำความสะอาดบ่อบ่อยแน่เพราะ ตะไคร่น้ำจะเจริญเติบโตได้ดีในที่มีแสงแดดจัด

ไม้พุ่มที่นิยมนำมาจัดสวนน้ำ

ไม้พุ่มจะมีลักษณะของลำต้นสูงประมาณไม่เกิน2เมตร 

ไม้พุ่มที่นิยมนำมาจัดสวนน้ำ จะมีความสูงของลำต้นประมาณ 1-2 เมตร จะมีลักษณะจะเป็นพุ่มแตกกิ่งก้านออกไป การปลูกไม้พุ่มจะช่วยเพิ่มบรรยากาศของสวนให้มองดูร่มรื่น และช่วยแบ่งตำแหน่งพื้นที่ของสวน และยังช่วยกรองฝุ่นละอองจากภายนอกบ้านให้กับบ้านของเราด้วย โดยมากไม้พุ่มจะโตเร็ว เราต้องมีเวลาพอที่จะตัดแต่งกิ่งให้ไม้พุ่มอยู่เสมอ

ไม้พุ่มที่นิยมนำมาจัดสวนน้ำ

ต้นพุด

ต้นพุดจัดเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก ชอบแสงแดดแบบครึ่งวัน ความชื้นปานกลาง

ต้นพุดเป็นพรรณไม้พุ่มยืนต้นที่มีขนาดเล็ก ลักษณะจะเป็นเป็นพุ่มเตี้ย ลำต้นจะมีมีความสูงประมาณ 1-2 เมตร ชอบในที่มีแสงแดดแบบครึ่งวัน และชอบความชื้นปานกลาง ผิวลำต้นจะมีสีขาวเทาแตกกิ่งก้านออกใบรอบต้น ใบเป็นใบเดี่ยว แตกออกเป็นคู่ตรงกันข้ามออกตามข้อของกิ่ง ลักษณะของใบเป็นรูปมนรี ปลายใบแหลม ผิวใบเรียบสีเขียว ขนาดใบกว้างประมาณ 3-4 เซนติเมตร ยาวประมาณ 8-11 เซนติเมตร ดอกของต้นพุดจะมีลักษณะเป็นดอกเดี่ยว ออกตามปลายยอดหรือปลายกิ่ง ช่อของดอกหนึ่งมีดอกประมาณ 5-6 ดอก มีกลิ่นหอมระรื่นสีขาว กลีบดอกซ้อนกันเป็นชั้น นิยมนำมาประดับในสวนเพราะทั้งใบ้ ลำต้น และดอกของต้นพุดมองดู สวยงาม

ต้นโมก

ต้นโมกไม้พุ่มขนาดกลางมีกลิ่นของดอกหอม ชอบแสงแดดแบบเต็มวันหนือแสงแดดแบบครึ่งวันก็ได้ ชอบความชื้นสูง

ลักษณะทั่วไปของต้นโมกจัดเป็นไม้พุ่มขนาดกลางมีความสูงประมาณ 1-2 เมตร ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน แต่ก็อยู่ในที่ ที่มีแสงแดดแบบครึ่งวันก็ไ้ด้ ชอบความชื่นปานกลาง ดอกของต้นไม้จะมีกลิ่นหอม โดยเฉพาะถ้าเป็นเวลากลางคืน กลิ่นของดอกโมก จะหอมระรื่นมาก ลักษณะของลำต้นจะแข็ง มีสีน้ำตาลเข็ม มีใบขนาดเล็ก แตกออกเป็นกิ่ง ดอกเป็นสีขาวขนาดเล็ก นิยมนำปลูกประดับสวน ตามริมกำแพงหรือทำเป็นรั่วบ้าน ต้นโมกคนไทยถือว่าเป็นไม้มงคลชนิดหนึ่งที่นิยมปลูก และมีราคาไม่แพง 

หมากผู้หมากเมีย

หมากผู้หมากเมียเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก ชอบแสงแดดแบบครึ่งวัน และชอบความชื้นมาก

ลักษณะทั่วไปของต้นหมากผู้หมากเมียเป็นไม้พุ่มยืนต้นขนาดเล็ก ชอบแสงแดดแบบครึ่งวันหรือแสงรำไรก็ได้ แต่ชอบความชื้นสูง มีขนาดความสูงของลำต้นประมาณ 1-3 เมตร มีสีสรรที่สวยงาม ใบจะมีแดงอมเขียว ใบจะแตกออกเป็นกอรอบด้าน สูงขึ้นและยอดของใบจะอ่อนโค้งลง  หมากผู้หมากเมีย คนไทยจัดเป็นไม้มงคลชนิดหนึ่งที่นิยมปลูกกัน 

ประทัดจีน

ประทัดจีนไม้ทรงพุ่มขนาดเล็ก ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน ชอบความชื้นปานกลาง

ลักษณะโดยทั่วไปของต้น ประทัดจีน จัดเป็นไม้ทรงพุ่มยืนต้นที่มีขนาดเล็กมีความสูงของลำต้น1-2 เมตร ดอกมีสีแดงสดใส ใบของประทัดจีนจะมีลักษณะเป็นเส้นตรง และชอบอยู่ในที่มีแสงแดดแบบ เต็มวัน ชอบความชื้นปานกลางไม่ชอบน้ำมาก  ประทัดจีนจัดเป็นพืชสมุนไพรชนิดหนึ่ง มีสรรพคุณ ทำเป็นยาแก้ไอ 

ต้นไม้ที่นิยมนำมาปลูกทำสวนน้ำ

สวนน้ำที่ใช้ต้นไม้ประเภทลอยน้ำในการจัดสวน

ต้นไม้ที่นำมาปลูกในสวนน้ำนอกจากจะช่วยสร้างบรรยากาศในสวนน้ำแล้ว ยังช่วยให้เกิดความรู้สึกร่มรื่น และร่มเงา เพื่อปกป้องไม่ให้บ่อน้ำได้รับแสงแแดดมากเกินไป จนสวนน้ำเกิดตะไคร่น้ำ และยังสร้างให้สวนนน้ำ ของคุณมองดูสวยงาม ในการเลือกต้นไม้ที่นำมาปลูกทำสวนน้ำจึงมีความสำคัญ หากเราเลือกต้นไม้ที่มีใบเล็กและร่วงง่าย คุณจะต้องมีเวลามากพอที่จะเก็บใบ้ไม่้ที่ร่วง ลงในบ่อน้ำ เพราะถ้าไม่ดูแลเศษใบไม้ที่ร่วง อาจนำมาซึ่งปัญหาของการเน่าเสีย ของน้ำ และเกิดการอุดตัน ของระบบกรองน้ำด้วย
ต้นไม้ที่นิยมนำมาปลูกทำสวนน้ำมีมากมายหลายชนิด เช่นไม้ยื่นต้นที่ให้ความร่มรื่นกับบ่อ ไม้พุ่ม ไม้ริมน้ำ ไม้ลอยน้ำ ไม้กอ ต้นไม้บ้างชนิดสามารถทนน้ำท่วมขังได้ และต้นไม้บางชนิดยังช่วยสร้างบรรยากาศให้กับสวนน้ำ แต่ชอบดินที่ระบายน้ำได้ดี ดังนั้นก่อนการปลูกต้นไม้ ควรคำณึงถึงตำแหน่งของการจัดสวนน้ำด้วย เพื่อความยังยื่นของต้นไม้ของคุณ

ประเภทของไม้ยืนต้นที่นิยมนำจัดทำสวนน้ำ

ต้นกุ่มน้ำ

กุ่มน้ำไม้่ยืนต้นที่นิยมนำมาจัดสวนน้ำ ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน และชอบความชื้นสูง

กุ่มน้ำสามารถปลูกลงในบ่อน้ำได้

กุ่มน้ำเป็นไม้ยืนต้น ผลัดใบ นิยมนำมาจัดสวนน้ำโดยปลูกบริเวณขอบของบ่อ มีลำต้นคดงอและแตกกิ่งใบต่ำ  ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน และชอบความชื้นสูง ดอกของกุ่มน้ำจะ ออกเป็นช่อกระจายตามยอดใบ เมื่อออกดอกจะเป็นสีเขียวแล้วค่อยๆ กลายเป็นสีขาวหรือขาวอมสีเหลือง ก่อนออกดอกต้นกุ่มน้ำจะผลัดใบ และผลิดอกพร้อมกับใบที่เกิดขึ้นมาใหม่ ดอกของกุ่มน้ำจะมีกลิ่นหอมอ่อนๆ ระรื่น ผลของกุ่มน้ำจะ กลมรี สีนวล ผิวแข็ง ภายมีเมล็ดกลมๆ เล็กๆ สีน้ำตาลเข้ม

ต้นจิกน้ำ

จิกน้ำนิยมนำมาปลูกขอบบ่อน้ำชอบแสงแดดแบบเต็มวัน และชอบความชื้นสูง

ลักษณะของต้นจิกน้ำ เป็นไม้ขนาดเล็กถึงขนาดกลาง สูง 5-16เมตร เป็นไม้ ผลัดใบยอดของจิกน้ำจะเป็นพุ่มรี แผ่กว้าง ปลายกิ่งลู่ลง เปลือกของจิกน้ำจะเป็นสีนำตาลแตกเป็นร่อนและเป็นสันแหลมตามยาว  ลำต้นของจิกน้ำจะเป็นปุ่มเป็นปม ใบขนาดใหญ่เป็นมันสวย ปลายกิ่งลู่ลงอ่อนช้อย จิกน้ำจะออกดอกเป็นช่อยาว เติบโตได้ดีในที่ชื้นแฉะชอบแสงแดดแบบเต็มวัน เหมาะที่จะปลูกให้ร่มเงาบ่อน้ำ   ดอกของจิกน้ำจะมีกลิ่นหอมอ่อนๆ 

ต้นจั๋ง

จั๋งปลูกในบ่อน้ำได้ ชอบแสงแดดแบบครึ่งวัน ชอบความชื้นสูง

ลักษณะทั่วไปของต้นจั๋ง เป็นไม้ยืนต้นชอบแสงแดดแบบครึ่งวัน ชอบความชื้นสูง ลำต้นมีขนาดเท่าหัวแม่มือหรือใหญ่กว่าเล็กน้อย โดยทั่วไปมีเส้นผ่าศูนย์กลางไม่เกิน 2 นิ้ว ลำต้นเป็นกอคล้ายกอไผ่นิยมนำมาปลูกบริเวณขอบของบ่อน้ำ หรือข้างกำแพงทำเป็นรัวก็ได้ มีความแข็งแรงมาก กอหนึ่งจะสูงประมาณ 3 - 5 เมตร ใบของต้นจั๋งจะมีสีเขียวเข้มเป็นมันรูปใบพัดและมีใบย่อยแตกออกจากกันเป็นแฉกลึก ใบ 1 ใบจะมีใบย่อยประมาณ 5 - 10 ใบ ก้านใบเล็ก มีสีเขียวและแข็งยาวประมาณ 12 นิ้ว ต้นจั๋งยังเป็นต้นไม้ที่ช่วยในการฟอกอากาศด้วย บางที่ก็นิยมปลูกในบ้านหรือ ในออฟฟิศ

ต้นไทร

ต้นไทรนิยมมาปลูกตามขอบของบ่อน้ำ ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน และชอบความชื้นสูง

ลักษณะของต้นไทรมีอยู่ด้วยกันหลายชนิด มีทั้งใบกลมและใบยาวรี ใบของต้นไทรจะยาวประมาณ1 - 2 นิ้ว ก้านใบอ่อน ใบมีสีเขียวเป็นมัน ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน และชอบความชื้นสูง ต้นไทรเป็นไม้พุ่มขนาดกลางที่มีทรงพุ่มหนาทึบแผ่กิ่งก้านสาขาทิ้งใบห้อยระย้าแลดูสวยงาม และมีรากอากาศแตกออกจากลำต้น ย้อยลงสู่พื้นดิน นิยมนำมาจัดสวนน้ำ

ต้นแปรงล้างขวดนม

ต้นแปรงล้างขวดชอบแสงแดดแบบเต็มวัน และความชื้นสูง

ลักษณะทั่วไปของต้นแปรงล้างขวดนม จะมีลำต้นสูงประมาณ 20 ฟุต ทรงต้นพริ้วลมอ่อนคล้ายต้นหลิวลำต้นขนาดเล็ก ผิวลำต้นขรุขระมีใบดกมาก ใบออกเรียงกันตามกิ่งก้านของต้น ลักษณะใบยาวแหลมยาวประมาณ5 - 2 นิ้วมีสีเขียว ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน และชอบความชื้นสูง ดอกของต้นแปรงล้างขวดนมจะออกดอกเป็นช่อ ๆ ตามส่วนยอดของก้าน ช่อดอกมีลักษณะเหมือนแปรงล้างขวด มีสีแดงดอกแตกออกเป็นฝอยตรงปลายช่อดอกจะเป็นใบสีเขียวโผล่ออกมาท นิยมนำมาจัดทำสวนน้ำ

ต้นตีนเป็ดน้ำ

ตีนเป็ดน้ำชอบแสงแดดแบบเต็มวัน ชอบความชื้นสูง

ดอกของต้นตีนเป็ดน้ำจะมีสีขาว

ลักษณะทั่วไปของต้นตีนเป็ดน้ำเป็นไม้ยืนต้นสูง 3-7 เมตร ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน และชอบความชื้นสูง นิยมนำมาปลูกทำสวนน้ำ กิ่งก้านแตกออกรอบข้อของลำต้น ทุกส่วนของต้นตีนเป็ดน้ำมีนำยางสีขาวข้นใบของตีนเป็ดน้ำเป็นใบเดี่ยว ใบยาวเป็นกระจุกอยู่บนส่วนยอด เรียงเวียนรอบกิ่ง แผ่นใบรูปใบหอกแกมรูปไข่กลับ ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน ปลายใบเป็นติ่งแหลม ตีนเป็ดน้ำจะออกดอกที่ปลายกิ่ง เป็นช่อกระจุก  มีกลีบเลี้ยงรูปใบหอก สีขาวหรือสีเขียวแกมเขียวอ่อน แต่จะร่วงในระยะยังเป็นดอก วงกลีบดอกสีขาว ตรงกลางดอกสีเหลือง กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอดปากแตร ตีนเป็ดน้ำจะออกดอกตลอดทั้งปี

ต้นหมากเขียว

หมากเขียวชอบแสงแดดแบบเต็มวัน ชอบความชื่นปานกลาง

ลักษณะทั่วไปของต้นหมากเขียวนี้จะแตกหน่อขึ้นเป็นกอรอบลำต้นลักษณะของกอสูงประมาณ 10 - 15 ฟุต ลำต้นมีขนาด 3 - 5 นิ้วมีสีเขียวปนเทาหรือน้ำตาลปนเทาชอบแสงแดดแบบเต็มวัน และชอบความชื่นแบบปานกลาง นิยมนำจัดสวนน้ำ ต้นหมากเขียวเมื่อแก่จะมีข้อปล้องที่มองเห็นได้ชัดที่ลำต้นใบของหมากเขียวจะมีสีเขียวแก่ ส่วนใต้ใบสีเขียวอ่อนมีลักษณะรูปขนนก ทางใบยาวประมาณ 8 - 9 ฟุต ก้านใบยาว 1 - 2 ฟุต ใบย่อยยาวประมาณ 3 - 4 ฟุต ปลายใบตัดและเป็นฟันแหลม นิยมปลูกเป็นไม้ประดับกันมากตามสวนน้ำต่างๆ สามารถอยู่ได้ทั้งในที่มีแสงปานกลางและกลางแสงแดดได้

ต้นรัตนา

ต้นรัตมาชอบแสงแดดแบบเต็มวัน และชอบความชื้นน้อย

ลักษณะทั่วไปของต้นรัตมา เป็นไม้ยืนต้น ผลัดใบ้ ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน เป็นไม้ทรงพุ่มสูงโปร่ง 3- 7 เมตร กิ่งก้านของต้นรัตมาจะลู่ลม เปลือกต้นจะเป็นสีเขียวอมเทา ลำต้น กิ่ง และหูใบ ของต้นตัตมาจะมีหนาม ลักษณะของใบ จะเป็นใบประกอบแบบขนนก ออกเรียงตรงข้ามกันเว้นช่วงห่างๆ มีใบย่อย ลักษณะทรงพุ่มของต้นรัตมาจะดูสวย ปลิวไสวตามแรงลู่ของลม ให้ความเย็นสบายตา นิยมนำมาปลูกประดับสวน

ต้นหลิว

ต้นหลิวไม้ทรงพุ่มขนาดเล็ก ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน และชอบความชื้นสูง

ลักษณะทั่วไปของต้นหลิว จะชอบแสงแดดแบบเต็มวัน และชอบความชื้นค่อนข้างสูง ต้นหลิวจะมีดอกสีชมพูอมม่วงขนาดเล็ก ออกดอกบริเวณปลายช่อ ช่อละื 2-3 ช่อ จะมีกลีบดอก 4-5 ดอก และดอกจะมีขนาดเล็ก ความยาวของกลีบดอกประมาณ 3-4 มิลลิเมตร ก้านของต้นหลิว จะมีความยาวประมาณ 10-20 เซนติเมตร ลักษณะของก้านจะตรงและมีใบเป็นสีเขียวเข้ม สลับ เหลืองอ่อน แตกออกระหว่างก้าน เป็นคู่ ความยาวของใบยาวประมาณ 1 เซนติเมตร นิยมนำมาปลูกเป็นองค์ประกอบของต้นไม้ขนาดกลาง โดยปลูกรอบๆบริเวณโค้น ของต้นไม้ขนาดกลาง หรือปลูกบริเวณริมกำแพงรั่วก็ได้ 

การเลือกต้นไม้ที่ใช้ในการจัดสวน

ในการเลือกต้นไม้ที่ใช้ในการจัดสวนนั้น คุณควรจะวางแผนไว้ก่อน เช่น มองดูจากลักษณะของพื้นที่ บริเวณพื้นที่ ว่าเหมาะสมกับการปลูกต้นไม้แบบไหน เช่น ถ้าพื้นที่มีบริเวณที่แคบ ควรเลือกต้นไม้ที่มีขนาดไม่ใหญ่ เน้นไม้พุ่มขนาดเล็ก ไม้กะถาง ขนาดเล็ก ที่สามารถเคลื่อนย้ายได้ และสิ่งสำคัญก็คือ คุณต้องมองจากลักษณะของแสงอาทิตย์ที่จะสาดส่องบ้านของคุณเพราะต้นไม้แต่ละชนิดต้องการแสงไม่เหมือนกันบ้างต้นชอบแสงทั้งวัน หรือบ้างต้นชอบแสงแดดครึ่งวัน หรือบ้างต้นชอบแสงแบบร่ำไร เราต้ิงสังเกตุว่าช่วงเวลาไหน แสงจากดวงอาทิตย์ จะส่องมาบริเวณไหนของบ้าน พื้นที่ไหนที่รับแสงอาทิตย์ตลอดทั้งวัน หรือพื้นที่ไหน รับแสงอาทิตย์ครึ่งวัน และแสงจากดวงอาทิตย์ในยามเช้า จะส่องมาบริเวณไหนของบ้าน  เมื่อเราทราบทิศทางของแสงอาทิตย์ที่ส่องมาบ้านของคุณแล้ว เราก็มาเลือกต้นไม้ที่จะใช้จัดสวน กัน ว่าต้นไม้แต่ละต้น ที่ต้องการเหมาะกับแสงประเภทใดบ้าง เราก็ต้องมาหาข้อมูลของต้นไม้ที่เราต้องการนำมาจัดสวน
ตัวอย่างของต้นไม้ที่นิยมนำมาจัดสวนในเมืองไทย
ลั่นทม หรือ ลีลาวดี เป็นต้นไม้ที่มีกิ่งก้านสาขาและใบที่สวยงาม ดอกมีกลิ่นหอม ดอกสีขาวและสีชมพู นำมาจัดสวนได้หลายรูปแบบ เช่น สวนน้ำตก สวนเมืองร้อน สวนบาหลี ต้นลีลาวดี เป็นต้นไม้ที่โตเร็ว ชอบแสงแดด ดูแลง่าย แต่ก็มีข้อเสียคือ ใบ้ของต้นลีลาวดี ร่วงง่าย และร่วงทุกวัีน ต้องคอยเก็บทุกวัน

สวนน้ำที่ใช้ต้นลีลาวดีเป็นองค์ประกอบของสวน

กิ่งก้านของต้นลีลาวดีจะมองดูสวยงาม ทั้งดอก ใบ้ และ กิ่งก้าน

ดอกลีลาวดีสีขาวจะมีกลิ่นหอมระรื่น

การจัดสวนโดยใช้ต้นลีลาวดีปลูกไว้ข้างกำแพงริมระเบียงทางเดิน ก็ทำให้บรรยากาศในบ้านดูร่มรื่นได้
ู

สวนญี่ปุ่น (japanese garden)

การจัดสวนญี่ปุ่นจะเน้นมุมมองจากคนภายในบ้านเป็นสำคัญ

สวนญี่ปุ่น เป็นสวนที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และมักจะมีการประดับประดาที่เน้นปรัชญาชีวิต มาใช้ในการจัดสวน เช่น ตะเกียงหิน หรือ กังหันไม้ไผ่ อ่างน้ำ หรือ บ่อปลา และสร้างน้ำตกกระบอกไม้ไผ่ใ้ห้ไหลลดหลั่นเป็นทอดลงมา ทำให้เกิดความรู้สึกเป็นสมาธิ และการจัดสวนญี่ปุ่นจะเน้นองค์ประกอบของสวน ให้คนภายในบ้านมองเห็นได้ มากกว่าที่จัดองค์ประกอบของสวนแบบเน้นให้คนภายนอกมองเข้ามา ซึ่งจะต่างกับการจัดสวนแบบตะวันตกที่เน้นองค์ประกอบของสวนสำหรับให้คนภายนอกได้เห็นหรือชื่นชม

ต้นไม้ที่ใช้จัดสวนญี่ปุ่นจะเน้นไม้ที่มีความสวยงามของกิ่งก้านสาขา ซึงจะมีข้อดีคือแม้ยามที่ไม้ผลัดใบ้ ก็จะยังคงความงามอยู่

การเลือกใช้พรรณไม้นั้น เน้นการใช้ไม้ขนาดเล็กไม่นิยมใช้ไม้ที่มีใบขนาดให่ญ เน้นไม้ที่ไม่ผลัดใบ้มีลัษณะเด่นเฉพาะตัว เน้นความเีรียบง่าย เน้นโครงสร้างของต้นไม้ที่มีความสวยงาม แม้ตอนผลัดใบลำต้นและกิ่งใบก็จะยังคงความงามอยู่ไ้ด้ ถ้าเป็นไม้พุ่มก็จะเป็นไม้ที่สามารถตัดตกแต่งได้ง่าย ซึง ก็เหมือนการใช้ชีวิตของคน ญี่ปุ่นที่เน้นความ สงบ เรียบง่าย 

สวนหิน (rock garden หรือ stone garden)

สวนหิน

เป็นการจัดโดยนำหินมาเป็นองค์ประกอบสำคัญของสวน จากนั้นก็นำต้นไม้มาปลูกประกอบใ้ห้มีความสัมพันธ์และกลมกลืนกับหินที่เราจัดวาง อาจจะจัดบนพื้นที่ราบเรียบหรือเป็นชั้นเป็นเนิน ก็แล้วแต่นักออกแบบจะสร้างสรรค์ขึ้นมา ซึงแนวคิวโดยมากก็จะนำมาจากธรรมชาติ เช่น โขดหิน เนินเขา เกาะแก่ง ลำธาร น้ำตก จำลองเอามาจัดวางให้เหมาะสมกับสถานที่ที่เราจะจัดอาจจัดหินรูปตั้งบ้าง นอนบ้าง ก็แล้วแต่ความเหมาะสม จากนั้นก็นำต้นไม้มาจัดเป็นองค์ประกอบหรืออาจมีวัสดุอื่นๆก็แล้วแต่ความต้องการ

การจัดสวนหิน

บางกรณีสถานที่อาจจะอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดีอยู่แล้ว เช่น บ้านพักในชนบทที่ติดกับเขาและ
ธรรมชาติ นักออกแบบอาจจัดบริเวณให้สอดคล้องไปกับธรรมชาติรอบด้าน เช่น หักร้างถางพง เคลียร์พื้นที่รอบๆ บริเวณที่พักคงสภาพหินหรือเนินที่เป็นธรรมชาติเอาไว้ ซึ่งก็เป็นอีกรูปแบบหนึ่ง ที่นิยมจัดกัน

สวนบาหลี

การจัดสวนบาหลีนิยมนำรูปปั้นมาใช้ในการประดับ

สวนบาหลีเป็นสวนที่มีน้ำเป็นองค์ประกอบ รูปแกะสลัก หรือประติมาำกรรมเช่น รูปปั้น ลิง เทวดา นางอัปสร เหล่านี้ จะสร้างบรรยากาศของ การจัดสวนแบบ บาหลี มีซุ้มประตูทางเข้า และมีพื้นที่ว่างกลางสวน ซึ่งจะออกแบบเป็นบ่อน้ำรูปทรงสี่เหลี่ยม อาจขุดลงดิน หรือก่อปูนขึ้นมา ขอบบ่อก็ใช้วัสดุจำพวกหินทราย อิฐดินเผา ศิลาแลงมาประกอบ และสร้างกำแพงเตี้ยๆ แสดงขอบเขตการใช้งานของสวน ปัจจุบันการจัดสวน แบบ บาหลี นิยมมากในประเทศไทย แต่คนไทยเรานำมาดัดแปลงให่ม แทนที่จะใช้รูปปั้นที่ดูแล้วน่ากลัว แบบ การจัดสวนบหลี ก็นำรูปปั้นตุ๊กตา ที่มองดูน่ารัก นำมาประดับสวนแทน

ตุ๊กตาน่ารักใช้ในการจัดสวนบาหลี 

ต้นไม้ที่นิยมนำมาจัดสวนบาหลี ก็คือ พลับพลึง ชบา ขิงแดง เฮลิโคเนีย ขิงชมพู  ผกากรอง ลั่นทม และพยายามจัดสวนให้ดูร่มรื่น นำ ของประดับ อาจเป็น ตุ๊กตาแท่งหินทราย หรือบ่อน้ำผุด ซึ่งตอนนี้มีว่างขายอยู่ทั่วไปตามร้านขายของจัดสวน

บ่อน้ำผุดก็นิยมนำมาจัดสวนแบบบาหลี

การดูแลพื้นไม้ที่อยู่นอกบ้าน

พื้นไม้ภายนอก

การดูแลรัีกษาพื้นไม้ที่อยู่นอกบ้าน
ผนังไม้ บานประตู วงกบ หรือหน้าต่าง ที่ทำด้วยไม้ ที่ใช้อยู่ภายนอกอาคาร และมีโอกาศที่จะโดนแดด โดนฝนเป็นประจำ จึงทำให้พื้นไม้ในส่วนนี้ เกิดอาการ หด บิดและโก่งตัว และสีลอกล่อน วิธีแก้ไขก็คือ ขัดสีที่ได้รับความเสียหายออกให้ถึงเนื้อไม้ และไสผิวเนื้อไม้ให้เรีียบ หลังจากนั้นก็นำสีทาย้อมไ้ม้ที่ใช้สำหรับภายนอก ทาที่ไม้ 2ถึง3 ชั้น และแต่ละชั้นควรทิ้งไว้ให้สีแห้งประมาณอย่างน้อย 6 ชั่วโมงขึ้นไป เราก็จะได้เนื้อไม้ ที่แลดูให่ม สดใสดังเดิม กลับมา

สวนนอกชาน

สวนนอกชาน ในเมืองขนาดเล็ก

นอกชานหรือชานบ้านคือพื้นที่เรือน ที่ยื่นพ้นชายระเบียงออกมา ซึ่งมักพบได้ในบ้านไทยสมัยก่อน ลักษณะเป็นพื้นไม้กว้างขว้าง อาจมีต้นไม้ใหญ่ให้ร่มเงาโผ่ลขึ้นมาที่กลางลาน ตั้งประดับด้วยไม้ดัดในกระถางสวยงาม ใช้เป็นพื้นที่สำหรับทำกิจกรรมในครอบครัว ไม่ว่าจะเป็นการผักผ่อนหรือ เป็นที่พูดคุย นั่งรัปทานอาหาร รวมไปถึงใช้รับแขก บ้านในสมัยปัจจุบันน้อยหลังนัก ที่จะส่วนที่เป็นชานบ้าน เนื่องจากข้อจำกัดในเรื่องของพื้นที่เป็นสำคัญ ส่วนบ้านที่มีพื้นที่กว้างพอจะทำชานบ้าน การปล่อยพื้นที่ว่างโล่งก็ไม่น่าชวนให้ผักผ่อนสักเท่าไร วิธีที่ง่ายที่สุดในการแก้ปัญหาคือ การหาต้นไม้มาประดับ เพื่อเพิ่มสีเขียวให้แลดูสดชื่น สร้างบรรยากาศในการผักผ่อน อาจจะเป็นเพียงต้นสองต้น หรือจัดเป็นหมู่จนเป็น สวนนอกชาน

สวนนอกชานบ้าน

ตำแหน่งที่เหมาะสมของการทำสวนนอกชาน
แม้ว่าบ้านพักอาศัยในปัจจุบันค่อนข้างมีความจำกัดในเรื่องของพื้นที่ แต่เราก็สามารถจำลองบรรยากาศของนอกชานมาไว้ในบ้านได้ โดยพิจราณาถึงความต้องการในการใช้ประโยชน์จากพื้นที่นอกชาน ประกอบกับสิ่งแวดล้อมทั่วบริเวณโดยรอบ ซึ่งจุดประสงค์ส่วนใหญ่ก็จะใช้ในการผักผ่อน ดังนั้นจึงควรเลือกพื้นที่ ที่ค่อนข้างมีความเป็นส่วนตัว อยู่บริเวณที่มีมุมมองจากภายนอกน้อยที่สุด เช่น บริเวณหลังบ้าน ด้านข้างของบ้าน แต่อย่างไรก็ตามตำแหน่งที่เหมาะสมที่สุดของนอกชานไม่มีข้อกำหนดตายตัว อันเนื่องมาจากรูปแบบบ้าน และขนาดของพื้นที่ว่่างแต่ละบ้านแตกต่างกันไป บ้างบ้านอาจมีพื้นที่ว่างด้านหน้า

สวนนอกชานหลังบ้าน

สวนนอกชานหน้าบ้าน

บ้างก็มีพื้นที่ว่างทำนอกชาน ได้แค่บริเวณด้านข้างของตัวบ้าน ในกรณีที่มีข้อจำกัดเรื่องของขนาดพื้นที่ ก็ต้องหาวิธีแก้ปัญหาด้วยหลักการออกแบบสวน เช่น ถ้าพื้นที่นอกชานอยู่ทางด้านหน้าบ้านที่คนภายนอกสามารถมองเข้ามาได้ ก็ใช้วิธีปลูกต้นไม้เพื่อบังสายตัว หรือกรณีที่บ้านด้านข้างสามารถมองลงมายังพื้นที่นอกชานได้จากมุมสูง ก็ทำเป็นซุ้มไม้เลื้อย หรือปลูกต้นไม้ที่มีพุ่มแผ่กว้างเพื่อบังสายตาเป็นต้น

บทความจาก คู่มือการจัดและตกแต่งสวนในบ้าน เล่ม 17

การจัดสวนน้ำ

การจัดสวนน้ำ

การจัดสวนน้ำไว้ในบ้าน นอกจากจะช่วยให้บรรยากาศภายในบ้านร่มรื่่นแล้ว เสียงของสายน้ำไหลท่ามกลางแมกไม้จะมีเสียงที่ไพเราะ ยังช่วยให้เกิดความรู้สึกผ่อนคลาย และทำให้รู้สึกว่าบ้านกว้างขึ้น

ดอกไม้และต้นไม้ที่นิยมนำมาประดับสวนน้ำ

ปทุมมา ไม้หัวล้มลุกมีอายุหลายปี ความสูงประมาณ 0.30 เมตร ดอกสีชมภูตัดกับใบสีเขียวดูโดดเด่น

เล็บครุฑห้าแฉก ไม้พุ่มขนาดเล็ก ใบแตกเป็นกระจุก ใน 1 ก้านใบมีใบ 5 แฉก สูงประมาณ 3 เมตร ชอบแสงแดดและน้ำปานกลาง

การะเกดเขียว ไม้พุ่มขนาดเล็ก ขอบใบมีหนาม สูง 0.30-0.60 เมตร อยู่ได้ทั้งกลางแจ้งและร่มรำไร ต้องการความชื้นสูง เป็นไม้ที่ดูแลง่ายต้นหนึ่ง

คล้าน้ำ หรือแหย่ง ไม้ริมน้ำ สูงได้ถึง 2 เมตร มีเหง้าทอดเลื้อยใต้ดิน ดอกเป็นช่อตั้ง ดอกเล็กสีขาว ออกเป็นคู่ ชอบดินชื้นแฉะ ควรปลูกในที่ที่ได้รับแสงครึ่งวัน

ต้นวาสนา ไม้พุ่ม สูง 1-3 เมตร รูปทรงมีลักษณะแตกกอที่ยอด ใช้เป็นไม้ประดับในอาคารได้ดี เหมาะกับปลูกริมทะเล

เข็มชมพูนงนุช ไม้พุ่ม สูงประมาณ 0.30-1.50 เมตร ดอกมีขนาดเล็กสีชมพูเป็นช่อ เหมาะสำหรับปลูกเป็นกลุ่มหรือเพิ่มจุดเด่นใ้ห้ไม้พุ่มเขียว นิยมปลูกกล้างแจ้ง แต่ไม่ชอบชื้นแฉะ

เฟินบอสตันสีทอง เป็นเฟินแตกกอ สูงประมาณ 0.30-1.50 เมตร ดอกมีสีชมพูเป็นช่อ  เหมาะกับปลูกเป็นกลุ่ม หรือเพิ่มจุดเด่นให้ไม้พุ่มสีเขียว นิยมปลูกกลางแจ้ง แต่ไม่ชอบชื้นแฉะ

หนวดปลาหมึกแคระด่าง ไม้พุ่ม สูง 1-1.20 เมตร หากปลูกบริเวณริมลำธารข้างบ้านที่ได้รับแสงน้อยและไม้มีการตัดแต่งทรงพุ่ม กิ่งใบจะเอนเข้าหาแสง ดูเป็นธรรมชาติ ชอบความชื้นปานกลาง โดยทั่วไปพันธ์ใบเขียวจะมีความทนทานต่อแสงแดดและท่นร่มได้มากกว่า

หอมเจ็ดชั้น ไม้พุ่ม สูงได้ถึง 3 เมตร ดอกสีขาวอมเหลืองมีกลิ่นหอม เหมาะสำหรับปลูกกล้างแจ้งหรือแสงครึ่ววัน ควรปลูกห้างจากต้นไม้อื่นอย่างน้อย สอง เมตร จะให้ทรงพุ่มกลม ออกดอกได้รอบ